2019

Fabryki tożsamości? Muzea i edukacja historyczna w Polsce

Klaus Zernack Colloquium w roku akademickim 2019/2020 poświęcone będzie polskim muzeom historycznym i prowadzonej w nich edukacji historycznej. W Polsce w ciągu ostatnich dziesięciu lat powstało wiele nowych muzeów, które odgrywają ważną rolę w kształtowaniu się tożsamości polskiego społeczeństwa i postrzeganiu przez niego jego własnej historii. Obok tworzenia od podstaw nowych muzeów podejmowano jednocześnie próby radykalnego zreformowania instytucji już istniejących. Muzea stały się poligonem doświadczalnym różnych koncepcji ideowych i wystawienniczych: muzea-świątynie zastąpiły muzea-parki rozrywki, wzrosła rola multimediów jako środków przekazywania wiedzy. Obok tzw. muzeów narracyjnych powstały również takie, które umieściły autentyczne obiekty i ich historie w centrum uwagi. Próbowano zrealizować w praktyce koncepcję muzeum krytycznego, a obok wielkich narracji narodowych, do głosu dopuszczono historie mniejszości.  

Chociaż zadaniem muzeów historycznych jest opowiadanie o przeszłości, to jako instytucje tworzone w teraźniejszości, są one mocno w niej zakorzenione. Prezentowana w nich historia i sposób jej opowiadania są sumą aktualnego stanu wiedzy, obowiązujących trendów i teorii, dostępnych technologii, ale również politycznych i ideowych preferencji ich twórców i fundatorów. Muzea są z jednej strony wyrazem kultury historycznej, a jako instytucje państwowe, utrzymywane ze środków publicznych, mogą stać się barometrem polityki historycznej. Z drugiej strony muzea stanowią nie tylko odbicie treści publicznych debat, ale również aktywnie na nie wpływają.

Celem cyklu wykładów Klaus Zernack Kolloquium w 2019 roku jest przyjrzenie się polskim muzeom historycznym i prowadzonej w niej edukacji muzealnej w kontekście międzynarodowym. Chcielibyśmy wspólnie zastanowić się nad rolą muzeów w kształtowaniu społecznego obrazu przeszłości, nad ich obecnymi problemami, wyzwaniami i przyszłością.

28.03.2019
Prof. Yvonne Kleinmann (Halle/Saale)
Museum des Zweiten Weltkrieges in Polen - Versuch einer Ausstellungskritik jenseits der politischen Debatte
Komentarz: dr Łukasz Jasiński (Berlin)

16.05.2019
Prof. Ewa Manikowska (Warszawa)
The "Tribal" Museum. Contemporary Approaches of Institutional Past in Poland
Komentarz: dr Małgorzata Stolarska-Fronia (Berlin)

6.06.2019
Dr Piotr Forecki (Poznań)
Oś Toruń-Markowa. Konstruowanie muzealnych narracji o Polakach ratujących Żydów
Komentarz: dr Zofia Wóycicka (Berlin)

11.07.2019
Prof. Jerzy Kochanowski (Warszawa)
Warum gibt's in Polen kein Museum des Kommunismu? Der Umgang mit der sozialistischen Vergangenheit in Polen
Komentarz: dr Stefan Wolle (Berlin)

10.10.2019
Dr Zuzanna Bogumił (Warszawa)
O muzeach ks. Jerzego Popiełuszko na szlaku martyrologii Bydgoszcz-Górski-Wrocławek w kontekście muzeów kościelnych
Komentarz: prof. Tadeusz Bartoś (Pułtusk)

7.11.2019
Dr. Ljiljiana Radonić (Wien)
Der Umgang von PiS und Fidesz mit "geerbten" Gedenkmuseen 
Kommentar: Dr. Florian Peters (Berlin/München)

21.11.2019
Dr Vasco Kretschmann (Ratlingen)
Breslau (Wrocław) museal. Eine Stadt erfindet sich neu
&
Dr Maria Kobielska (Kraków)
New Polish museums as identity factories/memory devices. The Upper Silesian case
Komentarz: dr Marcin Wiatr (Braunschweig)

28.11.2019
Małgorzata Quinkenstein (Berlin)
Kunstwerk im historischen Museum. Zertifizierung historischer Ereignisse oder Intensivierung der Empathie?
Komentarz: N.N.

12.12.2019
Laura Krebs (Halle-Wittenberg)
Das Muzeum Emigracji in Gdynia - Ein Gegenpool zum nationalen Meisternarrativ
Komentarz: dr Jacek Friedrich (Gdynia)